TAKS ve KAKS (Emsal) Nedir?

Arsa satın alırken veya bir yapı projesinin potansiyelini değerlendirirken sıkça karşılaşılan iki kavram TAKS ve KAKS'tır. Bu değerler, imar planı ve ilgili mevzuat kapsamında parselde yapılabilecek yapının taban alanı ve emsale dâhil kat alanı hakkında bilgi verir.

Ancak yalnızca bu iki değere bakarak kesin daire sayısı veya toplam inşaat alanı belirlemek mümkün değildir. Plan notları, çekme mesafeleri, yapı nizamı ve diğer koşullar da dikkate alınmalıdır.

TAKS Nedir?

TAKS, “Taban Alanı Katsayısı” ifadesinin kısaltmasıdır. Parselde yapılacak binanın taban alanının, parsel alanına oranını belirtir.

Hesaplama yöntemi:

TAKS × Parsel alanı = Teorik taban alanı

Örneğin, 400 m² büyüklüğündeki bir parselin TAKS değeri 0,30 ise:

400 × 0,30 = 120 m²

Bu hesaplamaya göre teorik taban alanı 120 m² olur. Ancak çekme mesafeleri, parsel geometrisi ve ilgili imar hükümleri nedeniyle fiilen yapılabilecek taban alanı daha düşük olabilir.

KAKS veya Emsal Nedir?

KAKS, “Kat Alanı Katsayısı” ifadesinin kısaltmasıdır ve uygulamada emsal olarak da adlandırılır. İmar planı ve ilgili düzenlemeler kapsamında emsale dâhil toplam kat alanının parsel alanına oranını ifade eder.

Hesaplama yöntemi:

KAKS (emsal) × Parsel alanı = Emsale dâhil toplam kat alanı

Örneğin, 400 m² büyüklüğündeki bir parselin KAKS değeri 1,20 ise:

400 × 1,20 = 480 m²

Bu hesaplamaya göre emsale dâhil toplam kat alanı 480 m² olur. Bu değer, binanın tüm kapalı alanlarının mutlaka 480 m² olacağı anlamına gelmez; emsale dâhil edilmeyen alanlar ve diğer uygulama kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.

TAKS ile KAKS Arasındaki Fark Nedir?

TAKS, binanın zeminde kaplayabileceği alanla ilgilidir. KAKS ise emsale dâhil toplam kat alanının hesaplanmasında kullanılır.

Örneğin, TAKS değeri 0,30 ve KAKS değeri 1,20 olan 400 m² bir parselde teorik olarak:

• Taban alanı hesabı: 400 × 0,30 = 120 m²
• Emsale dâhil toplam kat alanı: 400 × 1,20 = 480 m²

Basit bir örnekte 120 m² taban alanı üzerinden dört katlık alan dağılımı düşünülebilir. Ancak bu, dört kat yapılabileceği anlamına gelmez. Kat sayısı, yükseklik, çekme mesafeleri, yapı nizamı ve diğer imar koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.

TAKS ve KAKS Değerleri Nereden Öğrenilir?

Parselin TAKS ve KAKS değerleri, ilgili imar planı ve plan notları kapsamında yetkili belediyeden veya ilgili idareden öğrenilebilir. Ada ve parsel bilgileriyle güncel imar durumunun sorgulanması gerekir.

İnternet üzerinden görülen genel imar verileri ön bilgi sağlayabilir; yatırım kararı öncesinde resmî doğrulama yapılmalıdır.

Bu Değerler Daire Sayısını Belirler mi?

Hayır. TAKS ve KAKS, yapılaşmanın belirli boyutlarını hesaplamaya yardımcı olur; ancak doğrudan kaç daire yapılacağını göstermez.

Daire sayısı belirlenirken daire büyüklükleri, ortak alanlar, merdiven ve asansör çekirdekleri, kat planı, otopark koşulları ve imar mevzuatı gibi unsurlar dikkate alınır. Kesin proje kapasitesi, ilgili koşullar doğrultusunda mimari proje hazırlanarak değerlendirilmelidir.

Sonuç

TAKS ve KAKS, arsanın yapılaşma potansiyelini anlamak için temel imar kavramlarıdır. Doğru hesaplama için parsel alanı ve resmî imar değerleri bilinmeli; çıkan sonuçlar kesin yapılaşma hakkı olarak yorumlanmamalıdır.